کاربری
کاربر گرامی به معمار فا - معماری ایران و جهان خوش آمدید . اگر این نخستین بازدید شما از سایت است , لطفا ثبت نام کنید:
Social Media Tabs
نمایش نتایج: از 1 به 2 از 2

موضوع: آیا معماری امروز ایران محصول انقلاب اسلامی است ؟

  1. #1
    مدیرکل
    تاریخ عضویت
    Jan 2013
    محل سکونت
    شیراز
    نوشته ها
    4,250
    تشکر
    6,172
    تشکر شده 8,135 بار در 3,111 ارسال
    نوشته های وبلاگ
    4
    میزان امتیاز
    10
    Array

    آیا معماری امروز ایران محصول انقلاب اسلامی است ؟

    مبانی نظری معماری / ماهنامه تخصصی منظر



    آیا معماری امروز ایران محصول انقلاب اسلامی است ؟

    نظرات اساتید مجرب معماری در این باره:


    ايرج اعتصام / استاد دانشگاه تهران

    آنچه از شعارهاي اصلي انقلاب در پوسترها به  خاطرم است، مطلبي از «آيت الله بهشتي» است كه مي گويد : "انقلاب ما انقلاب ارزش هاست".

    شور و شوق انقلابي معماران جوان در آن زمان مي توانست با تجزيه و تحليل مستمر اين شعار و ساير ايده آل هاي انقلاب، راه تازه اي از نحوه تعليمات معماري را ارائه دهد؛ كه در تئوري و عمل حرف تازه اي در طراحي و اجرا داشته باشد. متأسفانه جنگ هشت ساله ايران و عراق، اولويت ها را تغيير داد. بديهي است در زمان جنگ، مسئله اصلي نجات مملكت بود، نه نجات تئوري و طراحي معماري!

    كما اين كه بسياري از دانشجويان و مربيان دانشگاهي نيز راهي جبهه هاي جنگ شدند. در اين بين تغييراتي كه در برنامه معماري تحت عنوان «انقلاب فرهنگي» صورت گرفت؛ نارسا، عجولانه و تابع احساسات بود كه نتيجه آن افزايش بي رويه دروس نظري و كم شدن حجم طراحي شد و اين صرفاً يك جابجايي نامناسب بود، نه متكي بر مفاهيم و ايده آل هاي انقلاب.

    بعد از خاتمه جنگ و آغاز بازسازي ها (دوران سازندگي)، ساخت و سازهاي شهري اعم از بخش دولتي و بخش خصوصي سرعت گرفت، ولي نه با آن ديدگاه هاي انقلابي مورد انتظار، بلكه با تقليد بي كيفيت از نمونه هاي خارجي كه از طريق مجلات خارجي و اينترنت در دسترس معماران قرار مي گرفت.

    در اين زمينه بخش عمده اي از جامعه شهري «تازه به دوران رسيده» نيز با كمك شهرداري هاي «تراكم فروش» و «عملكرد فروش» ساختمان هايي را ايجاد كرده اند كه در بسياري از موارد اسباب خجالت معماران و شهرسازان ايراني است.


    محمدمنصور فلامكي / استاد دانشگاه تهران


    معماري، به مثابه فراورده اي كه بر اخلاق و بر فرهنگ انسان ها متكي است و معماري به مثابه پديده اي كه براي زاده شدن اش بذري لازم است و براي پرورانيدن اش بايد تغذيه شود، مي تواند مورد سنجش و ارزيابي ما قرار گيرد تا هر آينه لازم باشد، شرايط بذرافكني و پرورش آن را، به قصد متعالي كردن دگرگون كنيم.

    گامي كه برداشته شد، چندان قدرتمند بود و ريشه اي عمل مي كرد كه انقلاب نام گرفت و نمي توانست به مسئله ها و نيازهاي مردمان، همزمان، پاسخ گويي نكند. كه از جمله  اين مسئله ها و نيازها، فضاي ساخته نيز بود :

    هم در مقياس فردي و هم در مقياس اجتماعي، توليد معماري بايد راهي متعالي را پيش مي گرفت. هم مدرسه هاي معماري و هم دستگاه هاي اجرايي كشوري بايد راهي نو را تعريف و پيگيري مي كردند؛ كه اين، امري مقدس دانسته مي شد و به همين جهت نيز بود كه معماران ايراني برجسته اي، در مقياس هايي متسلسل و در مسئوليت پذيري هايي توانمند، همراه و همدل اش شدند. كساني، طرح مسئله كردند و به مديريت مشغول شدند؛ كساني، به امور اجرايي طرح هايي پرداختند كه نو بودند و براي كشور حياتي؛ كساني، به توليد مواد و مصالحي پرداختند كه شكل قديمي و كهنه نداشتند و بايد به ساختن فضايي نوپرداز كمك مي كردند؛  كساني، به امور آموزشي و به پژوهش هايي پرقدر در باب معماري و شهر پرداختند؛ كساني، به تدريس معماري مشغول شدند؛ كساني نيز به توليد نوشتارهايي پرداختند كه، بدون  آنها، مدرسه هاي كشور تغذيه  علمي و فني نمي شدند.

    امروز، ارائه نظري به كمال سنجيده و به نتايجي متقن رسيده در باب چگونگي هاي ارزشي معماري معاصر ايران، امري چندان ضروري است كه دشوار. در اين راه، تلاشگران عاشق به ترفيع بارِ ارزشي معماري معاصر ايران، در فاصله ميان «دگر خواستن» و «دگر ساختن»، متعهدند.


    عبدالحمید نقره کار  / استاديار دانشگاه علم و صنعت

    برای بحث در این موضوع باید جایگاه اسلام به عنوان یک مکتب الهی و توحیدی، نسبت آن ‫را با انقلاب اسلامی و آن‫گاه با معماری و همزاد آن شهرسازی تشریح شود. 

    اسلام در حوزه نظر، همه حقایق عالم هستی را بیان نموده و با ارائه معیارهای راهبردی و اصول زیبایی شناسی جامع و مانع، ساختاری برای فلسفه هنر، نقد و ارزیابی آثار عملی انسان از جمله معماری و شهرسازی ارائه کرده است. اسلام در حوزه نظری، مطلق گرا و در حوزه عمل با توجه به مجموع شرایط موجود، نسبی گراست.

    در حوزه معماری و شهرسازی نیز باید گفت، متأسفانه هنوز برنامه های آموزشی ایران الگو گرفته از کشورهای غربی است و محتوای دروس، ترجمه مطالب آن ها و روش  تحقیق نیز، تحت تأثیر رویکردهای شک گرایی و نسبی گرایی (لائیسیته و سکولاریسم) در حوزه معرفت شناسی و انسان شناسی است، این رویکردها در مجموع مغایر با دیدگاه اسلامی است.

    در نتیجه :
    1- از بعد نظری و محتوایی، از تلاش های صادقانه برخی از اساتید متعهد که بگذریم، هنوز محتوای دروس معماری ، اسلامی نشده  است.
    2- در بعد عملی و تجربی، اگر از آثار برجسته برخی از معماران بگذریم، معماری ما هنوز مقلد است و از بعد تکنولوژی و فناوری عقب مانده، اما از بعد توسعه کمی و عدالت اجتماعی، یعنی ایجاد حداقل ها برای حداکثر افراد جامعه چه در معماری و چه در شهرسازی چه در بعد آموزش و چه در بعد ساخت و ساز اقدامات وسیعی صورت پذیرفته است.
    3- شرایط تاریخی ایجاب می نماید که در یک برنامه استراتژیک، ساختار آموزش معماری و شهرسازی ما به صورت بنیادین اصلاح و دگرگون شود تا به تدریج آثار مطلوب کمی و کیفی آن در ارتقاء دانش مدیران اجرایی و مهندسان مشاور و اصلاح قوانین و آیین نامه های مربوطه و در شأن انقلاب اسلامی به ظهور رسد.

    بدیهی است، برای یک تحول بنیادین و تاریخی در حوزه فلسفه هنر، معماری و شهرسازی علاوه بر ایمان های قوی و همت های بلند، آماده نمودن زیر ساخت های لازم به  ویژه در حوزه شهرسازی و خدمات عمومی، اجتناب ناپذیر است.


    حسین سلطان زاده / استاديار دانشگاه آزاد اسلامی قزوین


    احیای هنرهای اسلامی را می توان مهم ترین پدیده ای دانست که پس از انقلاب اسلامی مورد توجه قرار گرفت و بازتاب آن در معماری به چند صورت متجلی شد.

    در وهله نخست، برخی برای دست یابی به نوعی معماری مناسب با فرهنگ اسلامی، به بعضی از ویژگی های آن مانند درون گرایی و محرمیت، که در پی زندگی شهری و به خصوص در پی آپارتمان نشینی مورد بی توجهی قرار گرفته بود؛ عنایت نشان دادند و عرصه  واحدهای مسکونی، محله ها و عرصه هایی را برای طراحی و ساخت واحدهای کم ارتفاع، دارای حیاط و مستقل در نظر گرفتند. برای اجرایی شدن این ایده، زمین های حاشیه و یا درون شهرها را به قطعه های کوچک تقسیم و به متقاضیان واگذار کردند. این راه حل پس از حدود یک دهه منجر به توسعه و گسترش سطح بسیاری از شهرها و در پی آن دشواری خدمات رسانی به نواحی تازه ساخت شد و به تدریج تعدیل شد. بلندمرتبه سازی و انبوه سازی دوباره مورد توجه قرار گرفت. به نظر می رسد در این زمینه نیز در مواردی اشتباه هایی صورت گرفته است.  

    در عرصه طراحی و ساخت مجموعه های بزرگ فرهنگی و عمومی نیز تحولاتی صورت گرفت و به بعضی از عناصر معماری ایرانی مانند حیاط مرکزی، طاق و قوس و بعضی مصالح سنتی مانند آجر، کاشی و برخی تزئینات مانند کاشیکاری و کاربندی روی آورده شد. البته گرایش به معماری ایرانی از دهه پنجاه در معدودی از طرح ها و مجموعه ها پدید آمد و به شکل گیری شمار معدودی از آثار معماری منجر شد که غالباً ارزشمند ارزیابی می شود.

    طراحی و ساخت آثار متعددی با توجه به خصوصیات معماری ایرانی طی دهه اول و دوم انقلاب صورت گرفت. اما به سبب آنکه رویکردهای موجود بیشتر جنبه شکلی داشت و پشتوانه های کافی نظری و فکری نداشت و از جنبه خلاقیت و نوآوری بهره مند نبود؛ به تدریج از سوی بسیاری از معماران و حتی کارفرمایان کنار گذاشته شد و در همین دوره آثار متعددی اجرا شد که نه تنها از فرهنگ اسلامی در آن ها اثری دیده نمی شود، بلکه گاه ساده ترین اصول و نشانه های معماری ایرانی نیز در آنها به کار گرفته نشده است.

    تاکنون چند مرتبه مسئولان عالی کشور خواستار اعتلا و توسعه مهارت های معماری و شهرسازی اسلامی و ایرانی شده اند و هر بار نیز فعالیت هایی صورت گرفته، اما به نظر می رسد هنوز به نتیجه مطلوبی دست نیافته ایم. شاید بتوان ضعف نظریه پردازی را یکی از مسائل مهم این زمینه به شمار آورد.


    بهروز منصوری / عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی تهران ـ مرکز


    معماری مدرن غلبه فرم بر محتوا، معماری سنتی تأثیرپذیر شکل از محتوا، معماری پایدار درآمیختگی فرم و محتوا و معماری پسامدرن تأکید بر مفاهیم محتوایی بر کالبد فیزیکی (Morph) که منجر به زمینه گرایی و بستر اجتماعی ـ فرهنگی شکل گیری اثر معماری می شود را در بر مي گيرد.

    تقارن زمانی انقلاب اسلامی با گرایشات پست مدرنی، در جهان که تأکید بر الگوها، مفاهیم محتوائی و زمینه های فرهنگی تاریخی معماری بومی هر منطقه دارد؛ با توجه به پشتوانه تاریخی باارزش در ایران توانست بستر اجتماعی و زیباشناسی مناسب و متأثر از شرایط جهانی منطبق با الگوهای معماری سنتی را پایه گذاری نماید که به تدریج با ظهور گرایش های جدیدتر معماری معاصر در غرب انسجام این گرایش معماری به آشفتگی منجر شد.

    از سوی دیگر با توجه به شرایط اقتصادی و تحریم های بین المللی علیه کشور، دانش کالبدی معماری که سازه، مصالح و تکنولوژی ساخت داخلی است، نتوانست خود را در مقیاس بین المللی مطرح نماید. لذا شاهد شکل گیری ایده های عالی معماری با مبانی نظری قوی بودیم که در مرحله طرح باقی ماند و یا آنچه که به اجرا درآمد با ایده اصلی طرح فاصله داشت.

    به  طور کلی شاید بتوان سه دهه اخیر تاریخ معماری معاصر ایران را به سه حرکت عمده معماری نسبت داد :
    1- رواج معماری سنتی با تأکید بر بازخوانی محتوایی عناصر معماری سنتی و اسلامی ایران متأثر از متدولوژی و رویکرد هنری ـ فلسفی معماری پسا مدرن در غرب.
    2- افول گرایش های شکلی یا محتوایی به معماری تاریخی و اسلامی کشور به دنبال شروع کار معماران نسل اول پس از انقلاب با گرایش های تئوری قوی و عدم دسترسی به امکانات اجرایی و ساخت معاصر جهان که منجر به خلق آثار معماری بعضاً با ارزش همخوان با گرایش ها و تئوری های معاصر در جهان گردیده است.
    3- تأثیر موضوعات اقتصادی - اجتماعی دهه اخیر بر مراکز آموزشی و دفاتر معماری که باعث شکل گیری مدارس معماری با رویکرد انتفاعی و با عناوین گوناگون در دورافتاده ترین شهرستان ها و با کیفیت نازل آموزشی بوده است که حاصل آن افزایش طراحان معماری کم کیفیت است و بازتاب آن طراحی های ضعیف توسط دفاتر معماری این نسل است که هیچ ارتباطی با ارزش های معماری سنتی و اسلامی ایرانی که ریشه در تحولات فرهنگی ـ اجتماعی دهه اول انقلاب اسلامی داشته، ندارد و صرفاً در پی منافع مادی قراردادهای طراحی و فارغ از جنبه های تئوری و آکادمیک در سطح جهانی است.


    امیر بانی مسعود / عضو هيئت علمي دانشگاه آزاد اسلامی تبریز


    پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، معماران ایرانی تحت تأثیر دو پدیده موازی قرار گرفتند. اولین آنها، اندیشه ها و کارهای ساخته شده معماران قبل از انقلاب اسلامی بود که سودای آشتی دادن معماری مدرن با سنت و فرهنگ ایرانی را در سر می پروراندند؛ دومین جریان تأثیرگذار، که ریشه در تمدن و فرهنگ غرب داشت، و از جریان اول نیز پُررنگ تر و تأثیرگذارتر بود، آشنایی معماران ایرانی با جنبش پست مدرن کلاسی سیسم (پومو)، که بین دهه های 60 و 70 میلادی در معماری اروپا و آمریکا شکل گرفته، و جریانات معماری پست مدرنیته در دهه  90 میلادی بود.

    معماران بعد از انقلاب اسلامی سعی در سوق دادن معماری ایران به  سوی هویتی آزاد داشته اند و در مواردی، عمدتاً کارهای معماران قبل از انقلاب اسلامی به  خصوص فارغ التحصیلان دانشگاه تهران، در راستای میراث فرهنگی و معماری خودی بوده است.

    ولی این نکته را نباید فراموش کرد که عمده تب معماری دو دهه بعد از انقلاب، همانا اندیشه ها و کارهای معماران نسل دوم (آشتی دادن معماری مدرن با سنن و فرهنگ ایرانی) در ایران بود که هیچ گرایشی به  جز آن، حداقل در پروژه های ملی که زیر نظر دولت به  اجرا می رسید، جایی برای مطرح شدن نمي يافت.

    این معماران، به خصوص فارغ التحصیلان دانشگاه تهران (قبل از انقلاب اسلامی)، تحت تأثیر جنبش پست مدرن کلاسی سیسم (پومو) و معماری گذشته ایران (عمدتاً دوران اسلامی)، درصدد آن بودند که به معماری ایران عطر و بویی ایرانی بدهند و آنچه در این بین، از تریبون رسمی دولت نیز حمایت می کند، گرایش به معماری ایرانی - اسلامی (با نقش پُررنگ معماری ایران اسلامی) است. این گرایش عمدتاً ساختمان های مهم دولتی، که هزينه هاي آن از طریق نهادهاي دولتی پشتیبانی می شود را در بر می گیرد.


    مأخذ : ص 14-16 ماهنامه تخصصی منظر ، شماره چهارم ، بهمن 1388.


    9 کاربر به خاطر ارسال مفید Hamed Mohammadpor از ایشان تشکر کرده اند:

    aram parsian (03-28-2015),FAEZEH (05-24-2015),maniya (03-22-2015),mitra (03-25-2015),Parisa.T (03-26-2015),ReZa Amanzadegan (03-24-2015),sahar74 (03-23-2015),samaneh70 (03-22-2015),zahra rezaeei (04-09-2015)

    از تمام معماری های این شهر کثیف و وحشی
    تنها لبه های تیز و برنده ی جغرافیای اتاق تاریکم و گلدسته های بلند غربت ام را می بینم
    اما ...
    لبخند بزن...
    برآمدگی گونه هایت...
    توان آن را دارد که امید رفته را باز گرداند،
    گاه، قوسی کوچک، میتواند.... معماری یک سازه را عوض کند!
    ...
    معماری واقعیتی است از جنس زندگی
    ما باید بتوانیم جـهـان ِ خـــــاص خود را بیافرینیم!

  2. #2
    مدیرکل
    تاریخ عضویت
    Jan 2013
    محل سکونت
    شیراز
    نوشته ها
    4,250
    تشکر
    6,172
    تشکر شده 8,135 بار در 3,111 ارسال
    نوشته های وبلاگ
    4
    میزان امتیاز
    10
    Array

    پاسخ : آیا معماری امروز ایران محصول انقلاب اسلامی است ؟

    آیا معماری امروز ایران محصول انقلاب اسلامی است؟

    معماری و انقلاب اساسا نمیتوانند رابطهٔ علت و معلولی داشت باشند بلکه هر کدام معلول و محصول عوامل اجتماعی و اقتصادی هستند. معماری، شهرسازی، شعر، ادبیات و خود انقلاب، آیینه تمام نمای یک جامعه اند.

    در نگاه کلی ، معماری ایران در مقایسه با پیش از انقلاب به ویژه در عرصه بناهای عمومی رو به افول بوده است.


    یکی از دلایل آن عدم شناخت اغلب مردم از این رشته و اهمیت آن در تعیین سلامت و سعادتشان بوده است. در حوزهٔ آموزشی نیز با رکود کارگاه معماری (آتلیه) مواجه شدیم. جالب تر اینکه نحوهٔ پذیرش دانشجو هم تغییر کرد و آزمون عملی از کنکور معماری حذف شد. پس از جنگ، معماری ایران تبدیل به موجودی افسار گسیخته و مبتنی بر سود اقتصادی شد و از نشانه های بارز آن، میل به خروج از ضوابط و مقررات مصوب شهرسازی با نیت در آمد زایی، خروج از مقیاس انسانی ، تقلید ناقص شکلی و عدم بکارگیری فنون و مصالح منطبق با فرم و کارکرد بوده است.

    از جمله نتایج این خروج عبارتند از تجمل گرایی، اجرای نماهای کاذب، عدم به کار گیری نیروهای متخصص در حد امکان، تجاوز به حریم مسکونی و هویت محلات و اصراف در منابع طبیعی از جمله آب، هوا و خاک.

    به یاد داشت باشیم که معماری تنها یک محصول و یا یک شکل نیست بلکه روند تولید نیز بخشی از معماری به حساب می آید. این روند خود نمایانگر نوع نگاه یک جامعه به اقتصاد، اخلاق و قوانین مدنی است. همهٔ این عوامل و دستاورد ها، در بسته ای به نام برآیند جامعهٔ ایران قرار میگیرند.

    معماری ممالک غربی از نظر احترام به طبیعت، اشراف، همسایگی و صرف جویی، بسیار "اسلامی" تر از معماری امروز ایران هستند. جامعهٔ ایران مسیر بلوغ را از سر آغاز کرده است.
    گاه مسیر رفته را دوباره پیموده است و گاه با آزمون و خطا راه را پیدا کرده است.
    در این میان هزینه های بسیاری پرداخت شده است و وقت آن رسیده که کمی درنگ کنیم و یک قدم فاصله بگیریم و بنگریم به آنچه که در این چند دهه خلق کرده ایم و نام آنرا معماری گذاشته ایم.


    6 کاربر به خاطر ارسال مفید Hamed Mohammadpor از ایشان تشکر کرده اند:

    FAEZEH (05-24-2015),maniya (03-22-2015),Nida (03-22-2015),Parisa.T (03-26-2015),samaneh70 (03-22-2015),zahra rezaeei (04-09-2015)

    از تمام معماری های این شهر کثیف و وحشی
    تنها لبه های تیز و برنده ی جغرافیای اتاق تاریکم و گلدسته های بلند غربت ام را می بینم
    اما ...
    لبخند بزن...
    برآمدگی گونه هایت...
    توان آن را دارد که امید رفته را باز گرداند،
    گاه، قوسی کوچک، میتواند.... معماری یک سازه را عوض کند!
    ...
    معماری واقعیتی است از جنس زندگی
    ما باید بتوانیم جـهـان ِ خـــــاص خود را بیافرینیم!

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

موضوعات مشابه

  1. برج فیروز اباد
    توسط Payam Osouli در انجمن قلعه
    پاسخ: 0
    آخرين نوشته: 07-15-2014, 11:13 PM
  2. خانه منسوب به سعدی در دست مرمت است
    توسط Hamed Mohammadpor در انجمن مرمت
    پاسخ: 0
    آخرين نوشته: 11-13-2013, 01:33 PM
  3. پاسخ: 0
    آخرين نوشته: 08-20-2013, 02:45 PM
  4. فيروز آباد باوقارترين يادگار ساسانیان
    توسط Hamed Mohammadpor در انجمن تاریخ معماری ایران قبل از اسلام
    پاسخ: 0
    آخرين نوشته: 08-02-2013, 12:16 AM
  5. اصول معماری اسلامی از قرآن سرچشمه گرفته است....
    توسط Ali Sarhadi در انجمن دانستنیهای معماری
    پاسخ: 0
    آخرين نوشته: 07-25-2012, 05:44 AM

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
درباره ما

تارنمای معمار فا با هدف ارتقاء سطح دانش و فرهنگ ایرانیان و خدمت رسانی به هم میهنان گرامی با عنوان "مرجع تخصصي معماري و معماران ايران" در پنجم اسفند 1391 ایجاد گردیده است.
از لحظه تولد تاکنون معمار فا همواره سعی در بکارگیری شیوه های مدیریتی جدید و خدمات نوین داشته است . معمار فا مفتخر است که شما دوستان عزیز را به همراه دارد.

دوستان ما
لینک های مفید
ابزار ها
بارگذاری مجدد کد امنیتی مندرج در تصویر را وارد کنید: