کاربری
کاربر گرامی به معمار فا - معماری ایران و جهان خوش آمدید . اگر این نخستین بازدید شما از سایت است , لطفا ثبت نام کنید:
Social Media Tabs
نمایش نتایج: از 1 به 1 از 1

موضوع: معرفی برج خاموشان

  1. #1

    هیئت مدیره
    تاریخ عضویت
    May 2013
    محل سکونت
    شیراز
    نوشته ها
    1,535
    تشکر
    4,283
    تشکر شده 3,472 بار در 1,214 ارسال
    میزان امتیاز
    10
    Array

    Red face معرفی برج خاموشان




    معرفی برج خاموشان



    برج خاموشان در 15 کیلومتری شهرستان یزد و در حوالی منطقه صفائیه بر بلندای کوهی به نام دخمه ساخته شده است. برج خاموشان را به نام برج سکوت یا دخمه زرتشتیان نیز شناخته می شود. دخمه یا برج خاموشان سردابی است سنگی که در قدیم زرتشتیان مرده های خود را در آن قرار می دادند. دخمه در فرهنگستان های مختلف معانی مختلفی دارد؛ مثل گورخانه گبران، سردابه  مردگان، خانه زیر زمینی برای مردگان، گور و گورستان زرتشتیان. دخمه ها معمولا بر فراز بلندی های شهر ساخته می شده  است. زرتشتیان در گذشته مردگان خود را به دخمه می بردند و با آیین خاصی در مرکز این دخمه ها قرار می دادند. سطح داخلی برج خاموشان به صورت پهنه  مسطح و گردی است که تمام آن با تخته سنگ های بزرگ پوشیده شده و از سه بخش زنانه، مردانه و بچگانه تشکیل شده است.









    نوار دایره  انتهای دخمه که به دیوار اطراف دخمه چسبیده، به مردها اختصاص داشته و نوار دایره میانی بعد از قسمت مردها، مخصوص زن ها بوده است. نوار دایره داخلی بعد از زن ها هم جایگاه کودکان بوده است. اما در مرکز همه این نوارها، یک چاه بزرگ به نام استودان (استخوان دان) قرار دارد. استخوان دان عبارت است از چاهی که در مرکز برج حفر می شده تا بعد از پاک شدن اسخوان های مردگان از گوشت و پوست و غیره، استخوان ها را در آن چاه قرار دهند.

    در دامنه ضلع شمالی کوه دخمه نیز چند عمارت خشت و گلی، آجری، سنگی و یا ترکیبی از این ها وجود دارد که به دوران صفویه تعلق دارند و از سازه های رفاهی این دوران هستند که به نام خیله شهرت دارند.
    برج خاموشان در سال 1381 توسط سازمان میراث فرهنگی و گردشگری با شماره 6312 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.












    محققين درباره دخمه ها چه نظري دارند؟
    بررسيهاي اساتيد، محققين و مورخين مربوطه، تماماً مؤيد آن است كه عرضه اجساد در گذشتگان به پرندگان در دخمه از گذشته ي دور، شايد از دوره ي مادها در سرزمين ايران رايج شده و تمام هدف عدم تماس جسد در گذشته با خاك و آتش بوده است.
    مسلما هر روش تدفيني مزايا و مضراتي دارد، بنا به عقيده ي آن دسته از زرتشتيان كه به گذاردن جسد در دخمه اعتقاد دارند، اين كار مزاياي بسيار دارد كه تدفين و خاك سپاري ندارد.

    1) فرقي بين دارا و ندار و شاه و گدا نيست.

    2) جسد بي جان مردگان به جاي اين كه در زير خاك پوسيده و طعمه ي كرم ها، موش ها و انگل ها شود، در مقابل آفتاب خشك شده و توسط پرندگان و لاشخورها خورده مي شوند. حتي ديده شده كه بسياري از مردگاني را كه در قديم در دخمه مي گذارده اند، روز هاي بعد زنده شده و به ميان جماعت بازگردانيده مي شدند . شايد به آن دليل كه فرد در اثر ايست قلبي يا كاهش سطح هشياري كاملا از دست رفته تلقي مي شده و حال آن  كه با تحريك لاشخوران و پرندگان به مانند يك شوك، هشياري خود را باز يافته است.













    محل و معماري دخمه هازرتشتيان در گذشته، دور از آبادي، شهر و مكان مسكوني انسان ها بر روي كوه هاي نه چندان مرتفع فضايي را جسته و با رعايت آداب و رسوم مخصوص ديني، شالوده ي آن را ريخته و حصاري به دور آن بالا مي بردند. اين حصار، ديوار مدور ضخيمي به شكل برج است كه از مصالحي نسبتا محكم و با دوام ساخته مي شد و پلكاني زمين هموار را به درب دخمه ها متصل مي كرد.
    سطح داخلي دخمه به صورت پهنه ي گردي است كه تمام آن با تخته سنگ هاي بزرگ مفروش شده و به قسمت هاي زير تقسيم بندي مي شود:

    نوار دايره ي انتهايي متصل به ديوار پيرامون دخمه كه مخصوص مردهاست.

    نوار دايره ي مياني بعد از قسمت مردها كه مخصوص زنهاست.

    نوار دايره ي داخلي بعد از زن ها كه مخصوص كودكان است.
    نهايتا در مركز دايره چاه استودان يعني استخوان دان است كه كه سنگ متحركي به نام ارويس در ته آن چاه وجود دارد. استودان يا وهنده عبارت است از چاهي در ميان دخمه كه به سنگ مفروش است و وقتي اجساد به وسيله ي مرغان لاشه خور از گوشت و پوست تهي شده و تحت تاثير آفتاب كاملا خشك مي شدند، استخوان ها را در آن چاه مي ريختند تا تبديل به خاك شوند و اين جا بود كه توانگر و درويش به گاه مرگ در ته اين چاه يكسان مي شدند.
    دخمه ها را كلا يكسان مي ساختند، در و ديوار و سطح دخمه مشخصات و اندازه هاي معيني نداشتند بلكه بر حسب نياز و جمعيت شهرها و روستاهاي زرتشتي نشين بنا مي شدند.

    اصول ساختن دخمه ها
    دخمه ها را از خشت خام و گچ بنا مي كردند تا مواد آلوده به زمين نرسد. در ساختن دخمه اصولي همچون كوبيدن 4 ميخ بزرگ، 36 ميخ متوسط و 260 ميخ كوچك بر زمين رعايت مي شد. صد نخ پنبه را يك ريسمان مي كردند و سه بار آن ريسمان را دور تا دور دخمه به گرد اين ميخها مي پيچاندند و اول سروش باج تا ويدوا مروتي مي خواندند و هنگام كوبيدن هر ميخ يك "يتا اهو" زمزمه مي كردند. سپس در ميان دخمه مي نشستند و 100 "اشم وهو" و 200 "يتا اهو" مي خواندند و 300 سنگ كوچك به ميان دخمه مي انداختند، سپس دخمه را بر روي اين مكان بنا مي كردند.
    دليل برگزاري چنين مراسمي قبل از بناي دخمه مشخص نيست.













    مراسم ديني درگذشتگان
    در نزديكي دخمه حدود 150 تا200 متر (كمي بيش تر يا كم تر) ساختمان خشت و گلي محقري در دو طبقه و داراي چند اتاق براي انجام مراسم ديني بعد از فوت اشخاص ساخته شده بود. يكي از اتاق هاي اين ساختمان اختصاص به آتش سوزها داشت و مخصوص آتش سوزي بود.

    كار آتش سوزها كه معمولا دو نفر بودند، عبارت بود از اين كه از روزي كه جسد درگذشته را به داخل دخمه مي بردند، مرسوم بود شب ها (تا سه شب) آتش سوزها در آن اتاق كه يك پنجره مستقيما رو به دخمه داشت از سر شب تا صبح آتش بسوزانند، نور اين آتش مي بايست از همان پنجره به تمام دخمه بتابد.

    روي ديوار دخمه سوراخ پنجره مانند كوچكي وجود داشت كه اين سوراخ پنجره و پنجره ي اتاق آتش سوزي و شعله هاي آتش وسط اتاق مي بايست در يك امتداد باشند كه نور شعله هاي آتش از سر شب تا صبح به دخمه و داخل آن بتابد.
    قطعا اين رسم از آن جا سرچشمه مي گيرد كه چون به اعتقاد زرتشتيان روان شخص درگذشته تا سه شبانه روز در اطراف و بالاي سر جسد مرده در پرواز است، تا پس از شب سوم به آسمان ها پرواز كند،اين مراسم برگزار مي شد تا سه شب اول بعد از مرگ از تاريكي و تنهايي نترسد.
    از ديگر دخمه هاي استان تاريخي يزد نيز مي توان به دخمه چم (روستاي چم، شهرستان تفت)، دخمه فيروزآباد (شهرستان يزد) و دخمه اردکان اشاره کرد.

    منبع :

    شاپینگ فا
    همشهری

    کاربر زیر به خاطر ارسال مفید Payam Osouli از ایشان تشکر کرده است:

    Hamed Mohammadpor (12-15-2013)


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
درباره ما

تارنمای معمار فا با هدف ارتقاء سطح دانش و فرهنگ ایرانیان و خدمت رسانی به هم میهنان گرامی با عنوان "مرجع تخصصي معماري و معماران ايران" در پنجم اسفند 1391 ایجاد گردیده است.
از لحظه تولد تاکنون معمار فا همواره سعی در بکارگیری شیوه های مدیریتی جدید و خدمات نوین داشته است . معمار فا مفتخر است که شما دوستان عزیز را به همراه دارد.

دوستان ما
لینک های مفید
ابزار ها
بارگذاری مجدد کد امنیتی مندرج در تصویر را وارد کنید: