کاربری
کاربر گرامی به معمار فا - معماری ایران و جهان خوش آمدید . اگر این نخستین بازدید شما از سایت است , لطفا ثبت نام کنید:
Social Media Tabs
نمایش نتایج: از 1 به 2 از 2

موضوع: کاخ شمس العماره

  1. #1

    کاربر سایت
    تاریخ عضویت
    Jun 2013
    محل سکونت
    شهر گنبدهای فیروزه ای
    نوشته ها
    109
    تشکر
    212
    تشکر شده 540 بار در 116 ارسال
    میزان امتیاز
    8
    Array

    بلندترین ساختمان پایتخت در عصر قاجار

    عمارت شمس العماره....
    هنر ايراني در زمان قاجار به واسطه ارتباط اين دوره با غرب پيشرفت چشم گيري داشته و هنرمندان زيادي در اين دوران به اروپا و كشورهاي غربي سفر مي كردند. به خاطر همين به نوعي قاجاريه را سرآغاز مدرنيته در ايران مي دانند. روند اين پيشرفت در زمان ناصرالدين شاه سريع تر مي شود و هنر ايراني گام هاي بلندي در زمان اين شاه قاجار بر مي دارد. ..


    معماري دوره قاجار در كنار تاثيرپذيريي كه از معماري دوره اسلامي داشته، يك سري ابتكاراتي هم به خرج داده است.
    مثلا در دوره قاجار براي پوشش بام، نياز به يك سري ابتكاراتي داشتند و با توجه به دهانه ساختمان و مصالحي كه داشتند اين ابتكارات را به خرج مي دادند. در دوره قاجار اگر توجه كنيد متوجه مي شويد كه بيشتر از پوشش شيرواني استفاده شده است تا بتوانند دهانه هاي بزرگ را هم پوشش بدهند. مثلا در مجموعه كاخ گلستان، «سفره خانه» را داريم كه دهانه آن 16 متر است. معماري آن زمان تا آن موقع چنين دهانه وسيعي نداشته است و فلز هم موجود نبود تا از آن طريق اين دهانه پوشش داده بشود. اما وقتي به عقب بر مي گرديم، به زمان معماري اسلامي و حتي قبل تر، مي بينيم كه پوشش ها را به شكل گنبد در مي آوردند. براي اين كار ضلع هاي دهانه را آن قدر زياد مي كردند، مثلا اگر چهار ضلعي بود، هشت ضلعي مي كردند يا هشت را شانزده تا به دايره نزديك بشود و بتوانند گنبد را روي آن سوار كنند.


    تاثيراتي كه در آن دوران (قاجار) از معماري اروپا و غرب گرفته شد، تاثيراتي در فرم معماري است و در روش كار و ساخت بنا تاثيري نگذاشته است. ناصرالدين شاه در سفري كه به اروپا داشته است با مشاهده ساختمان هاي بلند و بعدها عكس هاي آنها علاقه مند مي شود كه يك بنايي مثل آن ساختمان ها بسازد. اما در اين ميان نكته جالب توجه اين است كه معمار ايراني دانش اروپايي ها را نداشته است، و اين دانش را خودش به وجود مي آورد كه چگونه مي تواند ساختمان به اين مرتفعي به وجود بياورد آن هم با توجه به مصالحي كه ما در ايران داشتيم و اين كه چگونه مي توان با مصالح سنتي مان پنج طبقه ساختمان را روي هم بنا كنند. اما اين كار را يك معمار ايراني انجام داد به نام «محمد كاشي»، و به هيچ وجه از مهندس و معمار اروپايي استفاده نشد. آن زمان، زماني بود كه تازه فلز وارد ايران شده بود و بنا بر گفته هاي ديگران شمس العماره اولين بنايي بود كه در آن از فلز استفاده شده است.
    باقي خانه ها از «توفان» و چوب و كاه گل استفاده مي كردند. از آن جايي كه ما در ايران تا آن زمان بنايي به اين بلندي نداشته ايم در شمس العماره براي سوار كردن طبقات از شيرواني استفاده كرده اند.



    كه صرفا براي تفكيك طبقات استفاده شده است. نكته جالب اين معماري در همين است. براي نگهداري ساختمان از «خرپا» استفاده كرده اند و بعد بالاي آن خرپا را سطح مسطح گذاشتند كه طبقه بالايي را روي آن بنا كنند. اين از نكات بسيار بسيار جالب معماري شمس العماره است در واقع آن جا از «خرپا» براي برپايي صرفا شيرواني اي كه بارش باران و برف را هدايت كند استفاده نشده است و از اين طريق مي خواستند فشاري كه از بالا هدايت مي شده را به ديوارها منتقل كنند. اين خيلي جالب است كه در آن زمان به وسيله چند چوب و خرپايي كه بنا كرده اند طي محاسباتشان آن را به شكلي قرار داده اند كه تا امروز اين ساختمان را برپا نگه داشته است. براي ساخت اتاق هاي طبقه بالاتر نيز از تكنيك معماري مناره استفاده شده است. شما اگر به مناره هاي مساجد نگاه كنيد متوجه اين موضوع مي شويد كه در ابتداي مناره از قطرها بزرگ استفاده كرده اند و هر چه قدر كه بالاتر رفته اند قطر ديوارها كمتر مي شود. اين به خاطر ايجاد وزن كمتر روي مناره است، چون آنها حساب زلزله را هم مي كردند و از اين طريق استحكام بنا را بيشتر مي كردند. در شمس العماره نيز چنين كاري انجام داده اند، و هر چه قدر ساختمان به طرف بالا مي رود جمع تر مي شود. يعني يك سري محاسبات مقاومت در برابر زلزله هم انجام داده اند. بايد اعتراف كنم كه ما امروز هم در محاسباتمان راجع به اين كه آنها چگونه فكر مي كردند حيران مي مانيم. اين خيلي عجيب است كه چگونه يك بناي پنج طبقه اي مثل شمس العماره را با مصالح سنتي مثل آجر، كاه گل و ساروج بنا كرده اند و تا امروز هيچ چيز نتوانسته آن را تخريب كند.




    _ ارتفاع اين بنا بدون حساب كلاه فرنگي 25 متر و با كلاه فرنگي 30 متر است. و ما تا آن زمان در تهران چنين بناي بزرگي نداشتيم. در ضمن شمس العماره بلندترين بناي اين مجموعه، يعني كاخ گلستان نيز هست. خصوصا آن زمان كه دود و آلودگي نبوده و وقتي داخل كلاه فرنگي مي نشستند مي توانستند كل تهران را ببينند. در حال حاضر هم وقتي به كلاه فرنگي مي رويد مي توانيد همه جار را ببينيد.




    فضايي كه ما اكنون در مجموعه كاخ گلستان شاهد آن هستيم، بر اساس همان اصطلاح آن زمان كه فضاي اندروني و بيروني گفته مي شد، فضاي بيروني است و فضاي اندروني براي خانواده بود و فضاي بيروني براي مهمان. اندروني كه حرم سرا هم شامل آن مي شده همان بخشي است كه در حال حاضر وزارت دارايي در آن قرار دارد كه تخريب شده و چيزي از آن باقي نمانده است. در بيروني بيشتر مسايل تشريفاتي براي مهمان ها در نظر گرفته شده است.
    شمس العماره هم به همين منظور ساخته شد و جالب است بدانيد در پشت عمارت دري وجود دارد كه به خيابان ناصرخسرو منتهي مي شد. در واقع، در مجموعه كاخ گلستان بناهاي موجود بر اساس يك كاركردي ساخته شده اند. مثلا عمارت بادگير (كه البته قبلا هم در معماري ما وجود داشت) از چندين مناره تشكيل شده است كه در قسمتي به واسطه وجود دريچه هاي ضربدري ما را به داخل ساختمان هدايت مي كرده و به نوعي تهويه هوا بوده است. از اين عمارت براي روزهاي تابستان استفاده مي كردند. مثلا تاج گذاري مظفرالدين شاه به خاطر اين كه در تابستان بوده و در عمارت بادگير صورت گرفته است.


    به خاطر همين غير از تابستان در فصل هاي ديگر دليلي نداشته كه از آن جا استفاده كنند. اما شمس العماره يك چنين چيزي نداشت. شمس العماره براي تشريفات مهمان ها استفاده مي شده و بيشتر از طبقات پايين آن استفاده مي كردند. و طبقات بالايي بيشتر به خاطر اين ساخته شده بود كه مي گويند عصرها ناصرالدين شاه از طريق آن به كلاه فرنگي مي رفته و در حالي كه بستني اي مي خورده اطراف را هم نگاه مي كرده و بيشتر جنبه تفرج گاه داشته تا رفت و آمد. چون رفت و آمد آن هم خيلي سخت است و پله هاي خيلي مرتفعي دارد كه حدود چهل يا چهل و پنج سانت است. البته اين هم دليل داشته با توجه به عرضي كه اين پله ها دارد بايد به پاگردها و پله ها يكسان مي انديشيدند به خاطر همين اگر مي خواستند ارتفاع پله ها را كمتر كنند مجبور مي شدند كه عرض پله ها را زياد كنند كه به آنها جواب نداده است.


    مصالحي كه در ساختن شمس العماره از آن استفاده شده است عبارتند از آجر، خشت، كاه گل، ساروج و... كه ساروج نوعي ملات تركيبي از گرد آهك خالص _ خاكستر _ ماله بادي و مقدار كمي لويي (گل ني) بوده است و خيلي محكم عمل مي كرده و شايد استحكام آن به اندازه سيمان باشد. از آهك در معماري شان خيلي استفاده مي كردند، مخصوصا در پي ساختمان ها، چون اين شفته آهك باعث استحكام بيشتر ساختمان مي شود و هر چه رطوبت به آن بخورد محكم تر مي شود. بر خلاف گچ كه هر چه رطوبت به آن بخورد زودتر از بين مي رود. مثلا ما در حمام هايمان آهك بري داريم و اين به خاطر همان رطوبت است كه باعث استحكام هر چه بيشتر آهك مي شود. از ديگر مصالح استفاده شده چوب است كه حتي براي اتصال ديوارها نيز از چوب استفاده مي كردند. روي پوشش هايشان از ورق استفاده مي كردند كه به صورت مس بوده و آن را به وسيله كوبيدن به دست مي آوردند. البته جلوتر و در زمان پهلوي از ورق گالوانيزه استفاده مي كردند.

    معيرالممالك به وسيله معماران و استادكاران آن زمان به مدت دوسال يعني از سال 1282 ه.ق ساخت اين عمارت را شروع كرده و تا سال 1284 ه.ق به طول مي انجامد. اين بنا حدود 140 سال پيش ساخته شده است.

    3 کاربر به خاطر ارسال مفید ashti از ایشان تشکر کرده اند:

    Hamed Mohammadpor (09-19-2013),Parisa.T (09-19-2013),Payam Osouli (09-19-2013)

    آرزوهای من زنده هستند
    آنها با من رشد می کنند
    من از آنها آنقدر خواهم گفت تا یاس را شکست داده و پرچم امید را بر فراز آسمان زندگی ام نصب کنند
    امید نداشتن به فردا از من و وجود من بر نخواهد خاست…

  2. #2
    عضو سایت
    تاریخ عضویت
    Sep 2015
    نوشته ها
    4
    تشکر
    0
    تشکر شده 6 بار در 4 ارسال
    میزان امتیاز
    0
    Array

    پاسخ : کاخ شمس العماره

    عااااااااااااااااااالی بووووود...واقعا بناهای تاریخی فرهنگ و تاریخ مارو به همه گوشزد میکنن





    کاربر زیر به خاطر ارسال مفید rosa1200 از ایشان تشکر کرده است:

    Hamed Mohammadpor (09-22-2015)

    memarfa.com

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
درباره ما

تارنمای معمار فا با هدف ارتقاء سطح دانش و فرهنگ ایرانیان و خدمت رسانی به هم میهنان گرامی با عنوان "مرجع تخصصي معماري و معماران ايران" در پنجم اسفند 1391 ایجاد گردیده است.
از لحظه تولد تاکنون معمار فا همواره سعی در بکارگیری شیوه های مدیریتی جدید و خدمات نوین داشته است . معمار فا مفتخر است که شما دوستان عزیز را به همراه دارد.

دوستان ما
لینک های مفید
ابزار ها
بارگذاری مجدد کد امنیتی مندرج در تصویر را وارد کنید: