آتشكده ي ري، پيشينه اي ٢٠٠٠ساله بر فراز تپه  ای باستانی

خبرنگار امرداد- ميترا دهموبد: آتشکده ي بهرام و آتشكده ي ری كه به آن تپه ميل نیز گفته می شود، آتشكده اي بزرگ با پيشينه ي بيش از ٢٠٠٠ سال است و از آثار روزگار ساسانیان در شهر ری است. گمان می رود که این بنا، آتشگاه بهرام گور بوده باشد.
آتشکده ي ري در جنوب شهر ری در ۱۲ کیلومتری جنوب خاوري(:شرقی) شهر ری به سوی ورامین بر بلندای تپه ای پهناور در روستای قلعه نو است. آتشكده ي ري از آن روي به تپه ميل نامدار شده كه دو پایه ي بزرگ اين آتشكده از دور شبیه به میل است.
گستردگي تپه و آتشکده بيش از ۲۰۰۰ متر مربع است . این آتشکده پیش از این  دارای چهار تاق بزرگ به درازاي۲۰ متر بوده که هر یک بر سه پایه استوار بوده است . هم اكنون دو تاق آن ويران شده و تنها دو تاق برجاي مانده است . بخش زیرین مجموعه، یک راهروی کم پهنا دارد که سراسر طول بنا را طی می کند. آتشكده از سنگ، ساروج، خشت و گل ساخته شده است. نیزارهای پيرامون تپه بيانگر وجود دریاچه ای پيرامون آتشكده در گذشته است كه هم اكنون خشک شده است.
بر بالای تپه، بنای اصلی آتشكده در راستای شرقی غربی برپاست، نماي كلی بنا، تالار ستون داری بوده با دو ردیف ستون چهارگوشه ي سه تایی.
بخش بزرگي از آتشکده تاچندی پيش در زیر خاک پنهان بوده است. شمار بالاي سفالینه ها و ستون های به دست آمده از این آتشكده نمايانگر ارزش، شكوه و ارجمندي بسزای آن در روزگار ایران باستان است .
بر پايه ي نوشته ها، این آتشکده یکی از ارزشمندترين آتشکده های ایران بوده که گويا به دست اسکندر گجستك، ويران شده است . در كتاب مروج الذهب مسعودي، ساخت آتشكده ي ري را به فريدون نسبت داده  است. و راويان آورده اند كه مسلمانان در فتح ري چون با مردم آنجا صلح كردند، آتشكده را برجاي گذاردند.
هم اكنون در پاي اين تپه ي باستاني و اين آتشكده، بي هيچ توجهي، مردم در حال كشاورزي هستند و با ماشين هاي بزرگ كشاورزي زمين را شخم مي زنند و در حجمي وسيع، آبياري مي كنند. توجهي به حريم اين گستره ي باستاني نمي شود. از تپه ميل به عنوان اثري بر جاي مانده از يك آتشكده ي دوره ساساني ياد شده كه در سياهه ي(:فهرست) آثار ملي ايران نيز ثبت شده است.
مرجع تخصصی معماری و معماران ایران معمــــــارفا