امیر نصرت منقح (زاده ۱۳۰۲) معمار معاصر ایرانی و از پیشکسوتان این حرفه در ایران است.

تحصیلات

او در سال ۱۳۰۲ در تهران به دنیا آمد و تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در شهرهای شیراز و اصفهان و تهران گذراند. وی پس از تحصیل در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران، در سال ۱۳۲۵ با مدرک فوق لیسانس معماری این دانشکده را ترک کرد. ۵ سال بعد، با استفاده از بورسیه سازمان ملل متحد، در کشورهای اروپایی چون فرانسه، سوئد، نروژ و دانمارک به پژوهش درباره ساختمان های بهداشتی، آموزشی و مسکونی پرداخت و به ایران بازگشت.



زندگی حرفه ای

پس از بازگشت به ایران مدتی را در وزارت کار و سازمان بیمه های اجتماعی گذراند و سپس مؤسسه «امیر نصرت منقح و همکاران» را تاسیس نمود، که بستری برای فعالیت او در مورد طراحی و نظارت بر طرح های ساختمانی و زمینه ای برای همکاری با زنده یاد یوسف شریعت زاده (از معماران فقید معاصر ایران) گردید. در این همکاری که در سال ۱۳۳۷ تحت عنوان «مؤسسه امیر نصرت منقح و یوسف شریعت زاده» آغاز شد، یکی از زبده ترین تیم های فنی معماری ایران در مدت زمانی کوتاه شکل گرفت. بیمارستان ژاندارمری (نیروی انتظامی فعلی) در خیابان ولی عصر (عج)، ساختمان مرکزی وزارت کار و تأمین اجتماعی در خیابان آزادی تهران، تعدادی از بیمارستان ها و مراکز بهداشتی سازمان بیمه های اجتماعی در نقاط مختلف کشور و از جمله بیمارستان ۳۰۰ تختخوابی اصفهان و بالاخره تعداد زیادی از واحدهای مسکونی و منازل شاخص شخصی حاصل شکل گیری این همکاری در فاصله سال های ۱۳۳۷ تا ۱۳۴۱ به حساب می آید.

در یک گسست مقطعی، شریعت زاده با دوتن از یاران و همکاران خود (میرزا علی تهرانی و محسن میرحیدر) مؤسسه مستقلی را پایه گذاری می کنند، که در سال ۱۳۴۴ و به خاطر گسترش پروژه های مهم ساختمانی و نیاز مبرم به تیم های زبده طراحی، زمینه ای برای پیوست دوباره به مهندس منقح می شود و تیم واحد و گسترده ای به نام «منقح، شریعت زاده و همکاران» به وجود می آید. بیمارستان ها و مراکز بهداشتی بیمه های اجتماعی کارگران و سازمان تأمین اجتماعی(که آخرین آن ها بیمارستان شهید لبافی نژاد تهران است)، مجتمع های صنعتی ماشین سازی و تراکتورسازی تبریز، ساختمان روزنامه اطلاعات در تهران و در خیابان خیام و چند ساختمان مهم و مرکزی دیگر، که از جمله آن ها می توان به دفتر مرکزی مهندسان مشاور بنیان (پیرراز) اشاره کرد. حاصل کار این گروه جدید است که در فاصله بین سالهای ۱۳۴۴ تا ۱۳۵۰ تحت سرپرستی و مدیریت مهندس منقح صورت می گیرد و مطرح می شود.

سال ۱۳۵۰ دور تازه ای از فعالیت های این تیم طراحی و معماری تحت عنوان «دفتر مهندسان مشاور بنیان» آغاز می شود که حاصل آن برای جامعه معماری ایرانی بسیار آشناست. در همین سال است که منقح به دلیل ضوابط ارزیابی و احراز صلاحیت مؤسسات فنی از سوی سازمان برنامه و بودجه، دفتر مهندسان مشاور «بنیان» را به اتفاق همکاران خود بنیان می گذارد. مجتمع دانشگاه شهید باهنر کرمان، یک سری از ساختمان های آموزشی دانشگاه علم و صنعت، ساختمان صنایع غذایی در نیشابور و گلپایگان و گرمسار، ساختمان چاپ اسکناس بانک مرکزی در تهران، ساختمان شماره ۲ وزارت نفت در تهران، مجتمع صنعتی واگن پارس در اراک، مجتمع آپارتمانی کارشناسان مراکز صنعتی تبریز، مجتمع مسکونی تندیس در بزرگراه آفریقا (تهران)، مطالعه و طراحی ۱۵ مرکز حوزه عمران روستایی و آشیانه هواپیماهای دولتی در فرود گاه مهرآباد تهران از جمله طرح هایی است که دفتر بنیان در فاصله زمانی ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۷ طراحی و پیاده می کند.

امیر نصرت منقح در سال ۱۳۵۷ به آمریکا عزیمت می کند. وی که در ایران عهده دار سمت هایی چون نایب رئیس انجمن معماران ایران و جامعه مهندسان مشاور نیز بود، در واشنگتن نیز مورد استقبال برخی از هنردوستان قرار می گیرد و تا سال ۱۳۷۳ که آمریکا را برای همیشه و به قصد اقامت دائمی در سوئد (استکهلم) ترک می کند، چندین ساختمان ویلایی بزرگ را طراحی و اجرا می نماید.

در مدت اقامت در سوئد، او از معماری فاصله می گیرد و ذوق و هنرش را در قالبی دیگر عرضه و آزمایش می کند. آثار و آفرینه های گرافیکی و خوشنویسی او محصول همین دوره از زندگی شخصی وحرفه ای و هنری اش است. آثاری که ضمن رونمایی خط و گرافیک، بهره ای هم از معماری دارند و آن هم یک معماری ساده و سیال و صمیمی، که با محتوایی از همین دست صورت می گیرند و سایه می اندازند.

در یکم اکتبر ۲۰۰۸، نمایشگاه تندیس-خط های امیرنصرت منقح، در موزهٔ مردم نگاری استکهلم (Etnografiska museet) با حضور وزیر فرهنگ سوئد Liljeroth Lena Adelsohn، گشایش یافت که درنوع خود موردتوجه مراجع و مجامع هنری و فرهنگی و مردمی خارج از کشور قرار گرفت. تندیس- خط های امیرنصرت منقح توسط دو هنرمند دیگر اسماعیل فهیمی و فرهاد مطلق با چوب و در ابعاد بزرگ ساخته شده است.


گاهشمار زندگی

  • ۱۳۰۲ : تولد در تهران
  • ۱۳۲۵ : کسب مدرک فوق لیسانس معماری از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهرانبا درجه عالی
  • ۱۳۲۹ : دریافت بورس پژوهشی معماری از سازمان ملل متحد
  • ۱۳۳۰ : تأسیس مؤسسه معماری خصوصی
  • ۱۳۳۷ : تأسیس مؤسسه معماری مشترک با یوسف شریعت زاده
  • ۱۳۴۴ : تأسیس مؤسسه معماری «منقح - شریعت زاده و همکاران»
  • ۱۳۵۰ : تأسیس دفتر مهندسان مشاور «بنیان»
  • دهه ۵۰: نایب رئیس انجمن معماران ایرانو نایب رئیس جامعه مهندسان مشاور ایران
  • ۱۳۵۷-۱۳۳۰ : اقامت در واشنگتن (آمریکا) و خلق چند اثر معماری
  • ۱۳۷۳-۱۳۵۷ : اقامت در استکهلم (سوئد) و آغاز فعالیت های مجسمه سازی و گرافیک
  • ۱۳۸۵ : دریافت تقدیرنامه انجمن معماران ایران




آثار
برخی از پروژهای به انجام رسیده توسط وی عبارتند از:

  • بیمارستان ژاندارمری (نیروی انتظامی فعلی) در خیابان ولی عصر
  • ساختمان مرکزی وزارت کار و امور اجتماعی در خیابان آزادی تهران
  • بیمارستان ۳۰۰ تختخوابی اصفهان
  • بیمارستان شهید لبافی نژاد تهران
  • مجتمع های صنعتی ماشین سازی و تراکتورسازی تبریز
  • ساختمان روزنامه اطلاعات در تهران - خیابان خیام
  • مجتمع دانشگاه شهید باهنر کرمان
  • بخشی از ساختمان های آموزشی دانشگاه علم و صنعت
  • ساختمان صنایع غذایی در نیشابور و گلپایگان و گرمسار
  • ساختمان چاپ اسکناس بانک مرکزی در تهران
  • ساختمان شماره ۲ وزارت نفت در تهران
  • مجتمع صنعتی واگن پارس در اراک
  • مجتمع آپارتمانی کارشناسان مراکز صنعتی تبریز
  • مجتمع مسکونی تندیس در بزرگراه آفریقا (تهران)
  • مطالعه و طراحی ۱۵ مرکز حوزه عمران روستایی و آشیانه هواپیماهای دولتی در فرودگاه مهرآباد تهران



منبع: