علل پیدایش مدارس
همزمان با تقسيم اجتماعي كار و فعايت ها با تكوين نهادها و تاسيسات اجتماعي، انجامبرخي از فعاليت ها بدون فراگيري آموزش هاي لازم ميسر نبود. به همين دليل مراكز آموزشياغلب در كنار تاسيسات اداري، مراكز مذهبي يا بازرگاني شكل مي گرفتند و به اين ترتيب هر كداماز دستگاه هاي حكومتي، مذهبي يابازرگاني نيروهاي مورد نياز خود را براي اداره امور تعليم ميدادند.
تاريخچه مدارس:
يكي از قديمي ترين مدارس گويا متعلق به اواسط هزاره دوم پيش از ميلاد بوده كه درشهر ايلامي شوش كشف شده و در محل مدرسه آثاري از جمله تشتي كه براي ساختن گل رسجهت الواح گلي مورد استفاده قرار مي گرفته، كشف شده است.در دوره ماد با اينكه خط وجود داشته است، اما هنوز نهادي وجود نداشته تا موجبپيدايش مراكز آموزشي شود.در زمان هخامنشي يك دستگاه حكومتي وسيع و متمركز در ايران بوجود آمد. در عهدداريوش چهل و شش قوم با فهرنگ هاي متفاوت تحت حكومت هخامنشيان زندگي مي كردند.اداره چنين كشوري به دبيرخانه ها و دبيران كارآزموده نياز و آموزش به طبقه خاصي تعلق داشت و
جنبه همگاني نداشت. فضاهاي آموزشي در فضاها و ميدان هايي نزديك كاخ هاي سلطنتي وساختمان هاي دولتي جاي داشتند.خصوصيات مراكز آموزشي در عهد پانصد ساله پارتي مشخص نيست. دليل آن را مي تواندشمني ساسانيان با آنان و از بين بردن مدارك مكتوبشان ذكر كرد تا آنجا كه حتي گاهشماري
پارتي را تغيير داده و زمان فرمانروايي آنان را به نصف كاهش دادند.
حكومت ساساني دو ويژگي مهم داشت:
-1 جنبه مركزيت 2- جنبه مذهبي

و اين دو دليل موجب پيدايش فضاهاي آموزشي شد. بر پايه مندرجات اوستا، جامعه ايرانباستان به سه طبقه روحانيون، سپاهيان، كشاورزان و صنعتگران تقسيم شده بود. در اين دورهگستردگي و اهميت نهادها و تشكيلات اداري و كثرت تعداد دبيران چنان شد كه طبقه واحدي
بوجود آمد.
طبقه دبيران شامل اصنافي مانند مديران، محاسبان و نويسندگان دتسگاه هاي اداري ومحاكم، مورخان پزشكان، منجمان و شعرا مي شد. به عنوان مثال مدرسه جندي شاپور در عهدساساني در زمينه پزشكي و فلسفه از شهرت و اعتبار قابل ملاحظه اي برخوردار بود.
مرجع تخصصی معماری و معماران ایران | معمــــــــارفا